Ko izađe poslednji… (ili Strah od popisa 2021.) II – Ko je lud za ludim kamenom?

Opština Kovin u vrhu po broju samaca, razvoda i vanbračnih zajednica

Evidentno je da, kao opština, rapidno  starimo, a opravdanja su mnogobrojna – od loše socijalno -ekonomske situacije do „mode“ samačkog života i divljih brakova (s (ni) malo dece). Poslednje održani zvanični popis iz 2011. otkrio je jednu, gotovo neverovatnu, činjenicu – opština Kovin je među prvih pet u Srbiji po broju neoženjenih i neudatih.  Ali i po broju razvoda, samaca kao i vanbračnih zajednica.
Tako se proteklih godina moglo čuti da smo od 163 venčanja, koliko je zabeleženo 2004., spali na 119, koliko je bilo pre pet godina.
Istina, govorili su tad u matičarskoj službi Opštinske uprave, „zbog neadekvatne sale za venčanje u Kovinu i većeg izbora prostora za slavlje jedan broj mladenaca se odlučuje za venčanje u Smederevu“.

(opština je u međuvremenu sredila u prizemlju salu za venčanja u kojoj se održavaju i sednice Skupštine i Opštinskog veća).
Ali je ta razlika, zapravo, bila mala. Prema podacima RZZSa tek 22 para je odlučilo da stane na ludi kamen preko Dunava (ili negde drugde). Tako da je broj venčanja zabeležen te 2013 bio 131. Što je, otprilike, četiri „sudbonosnih ’da’“ na hiljadu stanovnika (dok je republički prosek bitno veći i iznosio je 5,1).
A i kad se izgovori to „sudbonosno da“, sve kraće traje. Pre ili kasnije, svaki drugi brak pukne.
Tako je, recimo, u 2012. godini sklopljeno 129 brakova, a prema izveštaju Centra za socijalni rad za istu godinu zabeleženo je čak 64 razvoda.
Što nas svrstava u sam vrh: 1,6 razvoda na hiljadu stanovnika (državni prosek je 1,1, a pokrajinski 1,3), a manje se, od Kovinaca (tačnije žitelja opštine) razvode čak i Beograđani (1,5).
I to su slučajevi koji dolaze do nas. Na to bi trebalo dodati i određeni broj sporazumnih razvoda u kojima ne posredujemo i za koje nemamo evidenciju“, kažu u Centru za  socijalni rad.
Objašnjenja idu od loše ekonomske situacije, nezaposlenosti, preko emancipacije žena pa do one čuvene Đenkine replike iz „Maratonaca“ o „umetničkom životu u dvoje“.
„Uzimaju se kad devojka zatrudni, pa i onda se ne venčavaju nego žive tek tako“, rekla nam je majka jednog sina stasalog za ženidbu.
I nije mnogo pogrešila.
Jer prema statističkim podacima naša opština je među prvih pet u Srbiji s licima koja žive u vanbračnoj zajednici. Svaki dvanaesti Kovinac ili Kovinka živi onu Đenkinu i Kristininu (umetničku) priču. Ispred je samo Kostolac (svaki deseti), a iza su Majdanpek (svaki četrnaesti), te Bela Crkva i Srbobran (sa po svakim petnaestim žiteljem u „divljem braku“, kako se nekad govorilo).
Uz ove podatke savršeno idu i oni o samcima.
Popis iz 2011. kaže da Kovin među opštinama s najvećim učešćem neoženjenih i neudatih lica“ ugnjezdio, opet, na, neslavnom drugom mestu u državi. Među četiri beogradske optine. Čak 33,66 posto žitelja našeg kraja (dakle, više od trećine),  još uvek čeka ljubav vrednu braka (ako je uopšte i čeka).
Ispred je samo Stari Grad (33,97%), a iza Kovina su Vračar (33,47%) i Savski Venac (33,11%).
Statistika pedantno beleži da je u prema popisu iz 1991. svega 19,83 posto populacije bilo neudato ili neoženjeno. Danas se ta brojka popela na 27,91 posto.

Kad se saberu razvedeni, udovci i udovice, opština Kovin je, pored pomenute četiri beogradske opštine,  uz Vrbas i Novi Kneževac bila jedina u kojoj udeo udatih i oženjenih u ukupnoj populaciji nije prelazio 50 posto (takve slučajeve u takozvanoj Užoj Srbiji statistika ne beleži).

Odgovor zašto (nam) je tako sumorno, delom leži i u činjenici da je broj nezaposlenih na lokalnom tržištiu rada godinama preko 3.000 (iako nas je sve manje). Kao i u činjenici da alarmantno brzo, iz godine u godinu, raste broj zahteva za jednokratnu socijalnu pomoć, a puca i poslednji prag ljudskog dostojanstva kad se gladan čovek pojavi na vratima „narodne kuhinje“.
Kovinski Crveni krst je u 2012. spremao obroke za 350 žitelja. Dve godine kasnije, ta brojka je narasla na 440.
Koliko ih je danas, nismo uspeli da saznamo. Možemo samo da pretpostavimo.

UDOVICA VIŠE NEGO UDATIH
U opštini Kovin nazastupljenija su dvočlana domaćinstva (2.652), dok je samačkih nešto manje: 2.297. Stambenih jedinica u kojima se „stisnulo“ po troje je tek nešto preko dve hiljade (2.016), dok je broj onih koji bi, bar u praksi, trebalo da znače prostu preprodukciju (dakle, četvoročlanih), manji i iznosi 1.966.
Petočlanih je, pak, duplo manje (1.067).
Prema popisu iz 2011. broj udovica u kovinskoj opštini  iznosio je 2.824. Poređenja radi, broj udatih žena do četrdesete godine bio je 1.795.

MOMČENJE DO ČETRDESETE
Prosečna starost Kovinca neženje je 32, 34 godine (u državi je to 30,31). Kad su u pitanju ovdašnje (potencijalne) udavače razlika je manje drastična – 29,87 godina ima devojka stasala za udaju u kovinskoj opštini, dok je republički prosek 29,28.
pogled na statističke podatke otkriva još jednu „anomaliju“ – broj neoženjenih muškaraca u životnoj dobi od 30 do 39 godine  veći je u odnosu na vršnjake koji su stali na ludi kamen (1.220 spram 999)
Kod devojaka neudate dominiraju do trridesete, ali i posle tridesete broj udatih je tek dva puta veći od „usedelica“ (1225 naprema 616)
Tek posle navršene četrdesete godine stvari postaju kao „nekada“ – broj udatih i oženjenih veći je od broja (zvanično) usamljenih.
Od 8.050 porodica sa oba roditelja  (bračnih ili vanbračnih) čak 2.894 nije imalo decu. Od ukupno 9.774 porodica na teritoriji opštine 1.724 ima jednog roditelja. U većini (1.298) slučajeva su majke s decom dok je u ostalih 426 otac jedini roditelj.

*(Tekst je deo projekta koji sufinansira 

Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose sa verskim zajednicama)
** U tekstu su korišćeni podaci iz publikacije Republičkog zavoda za statistiku objavljenog nakon poslednje održanog popisa 2011.

Čitajte još na Kovinac.com

Leave a Comment