Ko izađe poslednji… (ili Strah od popisa 2021.)

Opština Kovin je između popisa iz 2002. i 2011. izgubila 10 odsto stanovništva. Te 2011. bilo nas je, po statistici, 33.370. Daleke 1971. mnogo više – čak 39.808 (procene kažu da je krajem osamdesetih opština imala i preko 40 hiljada stanovnika). U te četiri decenije (1971. – 2011.)  opština Kovin je, kažu zvanični podaci Republičkog zavoda za statistiku (RZZS),  izgubila više od 15 posto stanovnika. Tačnije 6.086 duša. Slikovitije – red veličine najvećeg opštinskog sela Bavaništa, koje po tom istom popisu (iz 2011.) broji 5.820 stanovnika.

A sunovrat tek sledi ako se nastavi ovim tempom.

Jer, prema projekciji RZZS u opštini Kovin će 2041. živeti tek oko 27 i po hiljada stanovnika. Verovatno i manje, procenjuju neki, jer je u toku treći veliki talas (ekonomske) migracije u proteklih četvrt i više veka.

Negativna stopa prirodnog priraštaja u našoj opštini kreće od 1989. kad je prvi put broj umrlih bio veći od broja novorođenih.

Vrhunac dostiže u dve poslednje decenije. Tako je 2007 rođeno tek 270 dece ( a umrlo je 530 žitelja). Brojka od 297 lanjskih prvaka veća je u odnosu naprethodnu godinu tek za tri (294), dok je u školskoj 2015/2016. taj broj prelazio tri stotine (309).

Opština Kovin među prvih pet u Srbiji po broju razvoda, samaca, neoženjenih i neudatih

Broj novorođenih prvi put je pao ispod tri stotine 2008. kad je na teritoriji opštine rođeno tek 280 beba. Gotovo neverovatno zvuči podatak da je u Dubovcu  2013. rođeno tek četvoro dece.
Popis iz 2011.  otkrio nam je i neke “interesantne” podatke – opština Kovin bila je među prvih pet u Srbiji po broju razvoda, samaca, neoženjenih i neudatih.Sve to pratio je i gotovo neverovatan podatak da je da je u periodu  od 2010 do 2012., tvrdilo se u biltenu RZZSa,  životni vek muškaraca u našoj opštini bio najkraći u Srbiji – ni nepunih 67 godina (66,91).

“Krvnu sliku” nije popravila ni činjenica da je tokom ratova na prostorima bivše Jugoslavije opštinu naselilo 1.724 izbeglica iz Hrvatse i Bosne (zvaničan podatak RZZS)

I dok se u samoj varoši natalitet (ili priraštaj) kako tako održava (delom i zahvaljući migraciji na relaciji selo-grad), naseljena mesta gotovo su devastirana.

Najviše su pretrpeli Mramorak koje je  1971. imao 4.411 žitelja, dok je četiri decenije kasnije broj spao na  2.690 (što je manje za skoro 40 posto), a još više Skorenovac (selo naseljeno pretežno mađarskim življem), koji je bukvalno prepolovljen – sa 4.021 stanovnika koliko je imalo 1971., najjužnije mađarsko naselje, kako u šali vole da kažu tamošnji žitelji, 2011. godine imalo je svega 2.354. („manjak“ od preko 41 posto). Neki, doduše nezavnični podaci (iz seoske kancelarije) kažu da je danas broj meštana u ovom selu spao na oko 1.700. jer se odlukom Vlade Mađarske o dvojnim državljanstvima sve veći broj njih odlučuje za evropski pasoš i koricu  hleba u granicama Evropske unije.

(Prateći problem predstavlja i broj napuštenih kuća, kažu u selu (meri se sa nekoliko stotina) koje se prodaju budzašto, a i, neobezbeđene, često su na meti lopova.)
Najmanje opštinsko selo Malo Bavanište bukvalno je prepolovljeno –  sa 694 stanovnika iz 1971. spalo je na 332 koliko ih je popisano četiri decenije kasnije.
Ova nevesela situacija česta je tema odbornika lokalne skupštine za govornicom, ali jed(i)na mera koju su preduzele prethodne vlasti jeste odluka da se porodiljama iz lokalnog budžeta dodeli jednokratna pomoć od 30 hiljada dinara  stara otprilike pola decenije.

Iako je budžetom predviđala pomoć za oko 300 porodilja, već prve godine sredstva nisu u potpunosti potošena (iz prostog razloga jer nije rođeno toliko dece).

Kao (skupštinski) lajtmotiv često se ponavlja i nezaposlenost. Jer, na ovdašnjem tržištu rada cifra onih „koji aktivno traže posao“ prelazi brojku od 3.000 već godinama (iako nas je sve manje).
Problem negativne stope prirodnog priraštaja prati i “odliv mozgova”. Jer, od desetak učenika generacije kovinske Gimnazije (otkako je pre deceniju i po ustanovljeno to priznanje) gotovo ni jedan nije, nakon studija, nastavio život u Kovinu.

Kovin kao perspektivu ne doživljavaju oni sa malo lošijim uspehom.

U seriji tekstova portal kovinac.rs pozabaviće se statističkim podacima, uzrocima pada nataliteta, kao i pojedinačnim pričama onih koji su napustili rodno mesto – od prvog talasa migracije koja je ratnih devedesetih bežala od mobilizacije, do poslednjeg ekonomskog, koji sve češće bolji život traži preko granice (i okeana).

Sa 1.783 lica u inostranstvu (popis) ili 5,04 od ukupnog brooja stanovništva opština Kovin je premašila republički prosek od 4,20, ali pokrajinski koji je svega 2,55. Veći broj “gastarbajtera” u pokrajini imaju samo Bela Crkva (7,63 posto), Bački Petrovac (5,75 posto) i Bač (7,26 posto)…

Kao i posledicama ovakvog stanja (činjenica je da se gase sportski klubovi, pre svih oni po selima, al ii da je, zbog manjka dece, doveden u pitanje opstanak nekih seoskih škola)

Podaci o broju stanovnika 1971. i 2011.

Bavanište             6322  (1971) 5.820 (2011.)
Deliblato              4.189              2.939
Mramorak           4.411              2.690
Gaj                         3.701             2.929
Dubovac               1.675              1.188
Malo Bavanište    694                 332
Pločica                 2.146              1.794
Skorenovac         4.021               2.354
Šumarak                 241                161
Opština               39.808             33.722
Kovin     grad     12.408              13.515    (14.250 imao  2002.)

(Tekst je deo projekta koji sufinansira 

Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose sa verskim zajednicama)

Čitajte još na Kovinac.com

Leave a Comment