Da li je život na selu težak i zašto jeste – Pločički rit: Od mosta Marije Terezije do škole sa šest đaka

„Ma, odoše skoro svi. Mladi se ne žene… selo je zamrlo. Nama ambulante, pošte, za skoro sve što ti treba moraš u Pločicu…“ – kaže, između „dva dima“ cigare, potpisniku ovoga teksta slučajni sagovornik iz Pločičkog rita, dok obojica pre koji mesec čekaju prevoz u opštinskoj prestonici.

Pločički Rit, naselje salaškog tipa koje se nalazi u ataru sela, seoskim putem udaljeno 6 km od Pločice. Prema popisu iz 2002. godine imalo je 224 stanovnika. Ukoliko slabije stojite sa poznavanjem lokalnih puteva nećete znati da ste ušli na teritoruju pomenutog zaseoka jer nema table sa imenom mesta. Nema ni ambulante. Prodavnice. Pošte. Sportskog kluba. Bioskopa…

„Asfaltni put smo dobili pre dve godine“ – objašnjava sagovornik s početka priče.

U zaseoku radi škola. Trenutno je pohađa šest đaka.

Školsku godinu smo započeli sa osam đaka. Dva, braća Arsić, su se odselila u Kovin, tako da sada imamo šest učenika. U Pločičkom ritu je organizovana nastava od prvog do četvrtog razreda, a potom deca prelaze kod nas u Pločicu, gde nastavljaju dalje školovanje“ – kaže direktorka Osnovne škole „Đura Filipović“ u Pločici – Živanka Jovanov-Petrović i dodaje „Deca imaju organizovan prevoz školskim autobusom do Pločice. Inače, ovde sam jako dugo, 20-ak godina, i broj đaka u Pločičkom ritu je ranijih godina bio desetak u proseku.“ 

Prvi pisani podaci današnje naselje pominju u periodu od 1414. do 1440. godine, koje je bilo pod teritorijom kovinske županije. Do novog zapisa o mestu na kojem je danas Pločički rit proćiće više od četiri veka. Ta kao i većina narednih priča uglavnom su se odnosile na pokušaje naseljavanje ove teritorije, ali su, ista, bila neuspešna jer je Dunav često plavio ovo područje.

Komanda Vojne granice 1869. godine izvršila je prvo naseljavanje, a novo naselje nazvano je Đurđevo. Stanovništvo su činili Mađari doseljeni iz Banatskog Novog Sela, Janošika i Jermenovaca. Uz Mađare doseljen je i manji broj Bugara iz Banatskog Dvora. Kolonisti su dobili besplatno zemljište i placeve za kuće, a  za uzvrat su bili obavezni da izgrade nasipe pored Dunava i isušuju površine rita pod vodom. Nedugo zatim doseljen je i izvestan broj nemačkih porodica iz Plandišta. Ipak, svega četiri godine kasnije (1873.) Dunav je probio izgrađeni nasip, poplavio i, gotovo, uništio naselje.

Veći deo meštana, tadašnjeg Đurđeva, napustio je naselje.

1882. i 1883. godine još jednom je Đurđevo naseljeno, ovoga puta, sa 2.200 stanovnika iz Erdelja. Ipak, Dunav je još jednom bio nemilosrdan i 1887. (kao i 15 godina ranije) skoro u potpunosti uništio naselje. Još jednom velika većina napušta naseobinu tražeči bolje mesto za život, koju će kasnije naseliti siromašno stanovništvo jugoistočne Srbije koje „podiže“ Skorenovački Rit, koji će kasnije postati Pločički. Godine 1981. naselje je imalo 383 stanovnika.

U blizini mesta se nalazi stari kameni most iz doba Marije Terezije (nem. Maria Theresia Walburga Amalia Christina; 13. maj 1717 — 29. novembar 1780 –  bila je jedini ženski vladar habzburških poseda i poslednji član dinastije Habzburg. Vladala je kao nadvojvotkinja Austrije, kraljica Ugarske, Češke, Hrvatske, Galicije i Lodomerije, kao vojvotkinja Mantove, Milana, Parme, Pjaćence i Gvastale i kao vladarka Austrijske Nizozemske i brojnih grofovija. Brakom je bila carica Svetog rimskog carstva nemačkog naroda, nemačka kraljica, velika vojvotkinja Toskane i kratko vojvotkinja Lotaringije.) Ne zna se tačna godina, ali je sagrađen krajem 18. veka. Ispod njega je proticala reka Ponjavica, koje više nema. Po lokalitetu se vidi da je nekad imao važnu saobraćajnu ulogu.

*Tekst je deo projekta koji sufinansira Ministarstvo culture i informisanja

Čitajte još na Kovinac.com

Leave a Comment